مرغ ، آش ماست ، خورش قيمه و قرمهء سبزى و سيب‌زمينى و فسنجان « 1 » ، آبگوشت ، كوفته ، كباب شامى ، مربا ، ترشى بادنجان ، افشره . در بوشهر كنيز آزادى « 2 » بسيار است كه غالب مقلّد و مطرب مىشوند و ملهّف « 3 » . يهودى بوشهر [ بالغ بر ] 300 خانوار مىشود ، از تاجر و صرّاف و شراب‌فروش . [ بهاى ] شراب خلّر در بوشهر به مبلغ يك و نيم قران ، عرق خرما بطرى يك قران و دويست و پنجاه دينار . نان بوشهر خيلى پاك و خالص و مأكول است ، جز آنكه اندك تلخ است ، از بابت اينكه گندم را در چاه‌ها انبار مىكنند . نان آنجاها لواش است نه سنگك ؛ و در خانه‌ها بيشتر مىپزند و نان ساج هم معمول است . و دكّان كلاهدوزى ماهوت يك باب هست ، آن هم خيلى بد مىسازد . مغازهء امتعهء فرنگى و هندى و ايرانى چهار پنج باب . اصل متاع فرنگى است . فروشندگان مختلفند و چاىپزخانه و قهوه‌خانه دو باب . در بوشهر اغلب باد بدى مىوزد از طرف جنوب غربى . بسيار گرم و حزن‌انگيز و موذى كه مورث خيلى صدمه است و مايهء تفرقهء زن و مرد ؛ و گاه باد شمالى مىوزد خيلى خوب و مطبوع و هوا را سالم و خشك مىكند و آثار وجد در زنها « 4 » پيدا مىشود براى مواصلت . هندوانهء بوشهر مدت 8 ماه غذاى مردم است و مايهء نجات آن‌ها و هنوز هم كه 20 حمل است از سال گذشته ، يافت مىشود و لبنيّات تا اواخر حمل است ، بعد بكلّى قطع مىشود ؛ ولى باد سامى كه در شوشتر و دزفول و محمّره گاه مىوزد ، در بوشهر نيست . قلمكار هندى مچوى « 5 » بندرى فراوان است و ارزان . هيزم كمياب و گران است . گوشت در زمستان خيلى كمياب است . ماهى در همهء فصول فراوان است . و غالب سكنه ، تجّار معتبرند . فقير وسائل كم است و آنچه از مأكولات [ كه ] حكومت لازم دارد ، نرخ مخصوصى دارد ، مثلا ماهى مجّانى است . نان يك من پنج شاهى ارزان‌تر و هكذا مرغ و غيره . امروز دوشنبه 7 [ شعبان ] مذكور شد كه مسافت اهواز از بوشهر زياد است و اقلّا 25 روز ديگر مال‌ها به ما خواهند رسيد ، به موجب اين تفصيل : از بوشهر الى احمدى 6 فرسخ ، الى برازجان 6 ، الى رود حلّه 8 ، الى بندر ريگ 6 ، الى بندر گناوه « 6 » 5 ، الى چاه تلخ 8 ، الى بندر ديلم

--> ( 1 ) . در نسخهء خطّى : فسوجن ( 2 ) . غير مملوك ، آزادشده ( 3 ) . نوحه‌گر . تلهيف : وانفسا گفتن . دريغا گفتن ( لغت‌نامهء دهخدا ) ( 4 ) . در نسخهء خطّى : زنهاى ( 5 ) . چنين است در اصل نسخهء خطّى ( ؟ ) . بنا به گفتهء استاد ايرج افشار ، كلمه مزبور احتمالا هندى است . ( 6 ) . در نسخهء خطّى : كناره